Bir objeden çıkan fotonlar kolimatörde ayıklanır, geçenler kristalde görüntüyü oluşturur; paralel delikli, pinhole, yakınsayan ve ıraksayan kolimatörler ile kaynak–kolimatör mesafesinin etkisi gösterilir.
Adım 1/5
Kolimatörün görevi
Kolimatör yalnız deliklerin doğrultusunda gelen fotonları kristale geçirir, diğerlerini septada soğurur; böylece her nokta kristalde kendi yerine düşer ve görüntü oluşur. Bunun bedeli duyarlılıktır: fotonların çok küçük bir kısmı geçer. Kolimatör hem çözünürlüğü hem duyarlılığı belirleyen en önemli bileşendir ve ikisi arasında ters ilişki vardır.
Ana fikir: kolimatör görüntünün geometrisini belirler; paralel delikli kolimatörde mesafe arttıkça çözünürlük bozulur ama duyarlılık değişmez, pinhole görüntüyü ters çevirir ve yakındaki objeyi büyütür.
Kaynak: kitap; LEHR d = 1.5 mm, L = 35 mm (üretici değeri), Ri = 3.5 mm; Rc = d·(L + z)/L, Rs = √(Ri² + Rc²); pinhole M = f/z, f = 20 cm örnek değer. Foton sayısı ve açılar ölçekli değil. Septum adımı: LEHR 1.5 / 0.2 / 35 mm ve MEGP 3.0 / 1.05 / 58 mm (GE Discovery; Wright ve ark., Phys Med Biol 2017), HE 4.0 / 2.0 / 59.7 mm (Siemens Symbia); kurşun zayıflatma katsayıları NIST XCOM. 2B kesit benzetimidir; gerçek (3B) penetrasyon oranları farklıdır (Monte Carlo: LEHR + I-131 ~%50, HEGP + I-131 ~%18; Sawant ve ark., J Nucl Med Technol 2025).
Kullanım: çizime tek tık durdurur ve sürdürür; mesafe adımlarında objeyi sürükle ya da ← → ile yaklaştırıp uzaklaştır; septum adımında ↑ ↓ radyonüklidi değiştirir.
Kolimatör tipleri ve mesafenin etkisi · Nuclear Medicine Explained'de aç ↗