Tekrar

73 animasyon · 120 yerde · 29 bölüm

Animasyonlar

Nükleer tıbbın zor kavramları, gerçek değerlerle hesaplanan etkileşimli animasyonlarda. Her biri kitapta, yerine geçtiği şeklin yerinde çalışır; başlığa dokununca oraya gidersin.

73 animasyon

  1. 01Karakteristik X-ışını ve Auger elektronuHafif atomlarda boşluk çoğunlukla Auger elektronuyla, ağır atomlarda X-ışınıyla dolar; I-125 bozunma başına ~25 Auger elektronu salar ve DNA'ya yakınsa çift zincir kırığı yapabilir.Şekil 1.4 · 5 adım
  2. 01Stabilite kuşağı ve bozunma yönleriZ arttıkça kararlı çekirdekler için gereken nötron/proton oranı yükselir; kuşağın dışındaki çekirdekler kuşağa yaklaşacak yönde bozunur.Şekil 1.7 · 5 adım
  3. 02Alfa ve beta enerji spektrumuAlfa bozunmasında enerji iki cisme paylaşıldığı için çizgiler kesiklidir; betada enerji (anti)nötrinoyla paylaşılır, spektrum süreklidir ve ortalama enerji yaklaşık Emax/3'tür.Şekil 2.1 · 4 adım
  4. 02Pozitron, pozitronyum ve anihilasyonPozitron menzili ve anihilasyon fotonlarının 180°'den hafifçe sapması PET çözünürlüğünün fiziksel sınırlarıdır.Şekil 2.2 · 3 adım
  5. 02Elektron yakalama ve β⁺ eşiğiElektron yakalama her enerji farkında olabilir; β⁺ bozunması için çekirdekler arasındaki enerji farkının 1.022 MeV'i aşması gerekir.Şekil 2.3 · 2 adım
  6. 02Tc-99m: izomerik geçiş ve iç dönüşümİzomerik geçişte enerji ya γ fotonu olarak çıkar ya da bir kabuk elektronuna aktarılır; düşük enerjili ve yüksek multipolariteli geçişlerde iç dönüşüm baskındır.Şekil 2.4 · 3 adım
  7. 02Bozunma eğrisi, yarı ömür ve ortalama ömürHer yarı ömürde kalan aktivite yarıya iner, 10 yarı ömürde binde birin altına düşer; ortalama ömür 1.443 × T½'dir.Şekil 2.5 · 3 adım

    Ayrıca: Şekil 27.11

  8. 02MIRD: efektif yarı ömür ve kümülatif aktiviteEfektif yarı ömür fiziksel ve biyolojik yarı ömürden kısadır (1/Teff = 1/Tfiz + 1/Tbiyo); kümülatif aktivite eğri altındaki alandır, Ã = 1.443 × A₀ × Teff.Şekil 2.7 · 3 adım

    Ayrıca: Şekil 10.3

  9. 02Geçici denge, kalıcı denge ve denge yokAnanın yarı ömrü yavrununkinden biraz uzunsa geçici, çok uzunsa kalıcı denge kurulur; yavrununki daha uzunsa denge kurulmaz.Şekil 2.8 · 3 adım
  10. 03Alfa izi ve Bragg eğrisi; beta ile karşılaştırmaAlfa parçacığı birkaç hücre çapında durur ve enerjisini en yoğun olarak yolun sonunda (Bragg tepesi) bırakır; beta elektronu çok daha seyrek iyonlaştırır ve milimetrelerce gider.Şekil 3.1 · 3 adım
  11. 03Radyasyondan korunma: zaman, mesafe, zırhDoz hızı mesafenin karesiyle azalır, doz süreyle orantılı artar, her HVL kurşun geçen fotonları yarıya indirir; beta kaynağı önce düşük Z'li malzemeyle zırhlanır.Şekil 3.2 · 5 adım

    Ayrıca: Şekil 3.9, Şekil 10.8, Şekil 27.10

  12. 03Compton saçılmasıSaçılma açısı büyüdükçe foton daha çok enerji kaybeder; küçük açıyla saçılan fotonlar enerji penceresine girebilir.Şekil 3.4 · 5 adım
  13. 03Foton etkileşimleri ve baskınlık bölgeleriDüşük enerjide ve yüksek Z'de fotoelektrik, orta enerjilerde Compton, 1.022 MeV'in çok üstünde çift oluşumu baskındır; dokuda nükleer tıp enerjilerinde Compton öne çıkar.Şekil 3.5 · 6 adım

    Ayrıca: Şekil 3.6

  14. 03HVL, TVL ve build-up faktörüHer HVL geçen fotonları yarıya indirir; foton enerjisi arttıkça HVL büyür; geniş demette saçılan fotonlar da ölçüldüğü için geçiş dar demettekinden fazladır.Şekil 3.7 · 4 adım

    Ayrıca: Şekil 3.8

  15. 04Direkt ve indirekt etki, oksijen fiksasyonu, zaman çizelgesiDüşük LET radyasyonda hasarın çoğu OH• radikalleri aracılığıyla (indirekt) oluşur; oksijen radikal hasarını kalıcı hâle getirir, bu yüzden hipoksik hücreler daha dirençlidir.Şekil 4.1 · 5 adım

    Ayrıca: Şekil 4.2

  16. 04DNA hasarı ve onarım yollarıHücre tek zincir hasarlarını kolayca onarır; asıl tehlike sayıca az olan çift zincir kırıklarıdır, yanlış ya da eksik onarım hücre ölümüne veya mutasyona yol açar.Şekil 4.3 · 5 adım
  17. 04Sağkalım eğrisi, LQ modeli, fraksiyonasyon ve LETGeç yanıt veren dokularda α/β küçüktür ve bu dokular fraksiyon dozuna daha duyarlıdır; fraksiyonlar arasında alt-letal hasar onarıldığı için bölünmüş doz aynı toplam dozdan daha az hücre öldürür.Şekil 4.4 · 4 adım

    Ayrıca: Şekil 4.5

  18. 04LET, RBE ve OERLET yaklaşık 100 keV/µm'ye çıktıkça iyonizasyonlar DNA çapı kadar sıklaşır, çift zincir kırığı ve RBE artar, oksijen etkisi azalır; daha yüksek LET'te enerji boşa harcanır (overkill).Şekil 4.9 · 3 adım
  19. 05Gaz dolgulu dedektörİyon odası oluşan yükü olduğu gibi toplar, orantılı sayaç yükü çoğaltır ama enerji bilgisini korur, GM sayacı her olayda aynı büyük pulsu verir ve enerjiyi ayırt edemez.Şekil 5.1 · 3 adım

    Ayrıca: Şekil 5.2

  20. 05Sintilasyon dedektörü ve PMTSintilasyon dedektöründe enerji birkaç dönüşümden geçer ve her adımda taşıyıcı kaybolur; 140 keV'de ~900 fotoelektron ~%10, CZT'nin ~30 000 taşıyıcısı ~%5–6 çözünürlük verir.Şekil 5.3 · 3 adım

    Ayrıca: Şekil 5.4

  21. 05Enerji spektrumu, çözünürlük ve PHA penceresiFotopik tam enerji soğrulmasıdır; Compton, geri saçılma, kaçış ve X-ışını pikleri kısmi ya da ikincil olaylardır. Enerji penceresi hastada saçılmış fotonları ayıklar; pencere daraldıkça saçılma azalır ama sayım da düşer.Şekil 5.6 · 3 adım

    Ayrıca: Şekil 5.7, Şekil 5.8

  22. 06Anger mantığı ve kristal kalınlığıKonumu PMT sinyallerinin ağırlıklı ortalaması, enerjiyi toplamları verir; kalın kristal daha çok foton yakalar ama ışık daha geniş yayıldığı için konum belirsizliği artar.Şekil 6.2 · 2 adım

    Ayrıca: Şekil 6.3

  23. 06Kolimatör tipleri ve mesafenin etkisiKolimatör görüntünün geometrisini belirler; paralel delikli kolimatörde mesafe arttıkça çözünürlük bozulur ama duyarlılık değişmez, pinhole görüntüyü ters çevirir ve yakındaki objeyi büyütür.Şekil 6.5 · 5 adım

    Ayrıca: Şekil 6.10, Şekil 9.2

  24. 06SPECT akvizisyonu ve yörüngelerKarşılıklı iki başlık 180° dönüşle 360° veri toplar; kardiyakta L-modu yalnız kalbe yakın ön 180°'yi alır; vücut kontürlü yörünge dedektörü hastaya yakın tutarak çözünürlüğü korur.Şekil 6.7 · 3 adım

    Ayrıca: Şekil 8.10

  25. 06Kardiyak SPECT kesit düzlemleriKalbin uzun ekseni gövde eksenlerine eğik olduğu için transaksiyel kesitler sol ventrikülü yamuk keser; veri uzun eksene göre yeniden yönlendirilir ve SA, VLA, HLA kesitleri bu eksene göre alınır.Şekil 6.8 · 3 adım
  26. 07Pozitron, anihilasyon ve koinsidansİki 511 keV fotonu aynı zaman penceresinde algılanınca olay iki dedektörü birleştiren çizgiye yerleştirilir; saçılma ve rastgele olaylar yanlış çizgiler üretir, TOF konumu çizgi üzerinde daraltır.Şekil 7.1 · 6 adım

    Ayrıca: Şekil 7.2, Şekil 7.3, Şekil 7.7, Şekil 9.9, Şekil 28.8

  27. 07Koinsidans zaman penceresi ve hızlarGerçek koinsidanslar aktiviteyle doğrusal artar ve pencere varış farkını kapsayınca sabitlenir; rastgele koinsidanslar pencere genişliğiyle doğrusal, aktiviteyle karesel artar, bu yüzden yüksek aktivitede ve geniş pencerede gürültü artar.Şekil 7.4 · 2 adım
  28. 072D ve 3D PET akvizisyonuSeptalar kaldırılınca halkalar arası koinsidanslar da sayılır ve duyarlılık ~4–8 kat artar; bedeli saçılma ve random koinsidansların artması ve rekonstrüksiyonun karmaşıklaşmasıdır.Şekil 7.9 · 2 adım
  29. 07Solunum misregistrasyonuBT anlık, PET solunum ortalamasıdır; BT derin inspiryumda çekilirse karaciğer kubbesinde soğuk bant, diyafram PET'tekinden yukarıdaysa akciğer tabanında sıcak artefakt oluşur; sığ solunumda BT ya da kapılama bunu önler.Şekil 7.12 · 2 adım

    Ayrıca: Şekil 9.8

  30. 07SUVmax, SUVpeak, MTV ve TLGSUVmax tek voksel olduğu için gürültüye duyarlı, SUVpeak daha kararlıdır; parsiyel volüm etkisi küçük lezyonun gerçek değerini düşürür; MTV ve SUVmean seçilen eşiğe bağlıdır, TLG = MTV × SUVmean.Şekil 7.15 · 2 adım

    Ayrıca: Şekil 21.7

  31. 08Tomografik rekonstrüksiyonBasit geri projeksiyon yıldız artefaktı ve bulanıklık verir; rampa filtresi bunu düzeltir ama gürültüyü artırır; iteratif yöntemler görüntüyü adım adım ölçülen projeksiyonlara uydurur.Şekil 8.1 · 4 adım

    Ayrıca: Şekil 8.2, Şekil 8.4

  32. 08Atenüasyon: SPECT ve PETSPECT'te zayıflama kaynağın derinliğine bağlıdır (derin yapılar soluk); PET'te foton çiftinin zayıflaması yalnız toplam kalınlığa bağlıdır, bu yüzden iletim (BT) ölçümüyle tam düzeltilir ve düzeltme zorunludur.Şekil 8.6 · 3 adım
  33. 08EKG ve solunum gatingGating, sayımları kardiyak ya da solunum fazına göre ayırarak hareketi dondurur; düzensiz R-R'de atım reddi sayım kaybına, faz bazlı solunum bölmesinde düzensiz nefes bulanıklığa yol açar; ekspiryum sonu en stabil fazdır.Şekil 8.8 · 3 adım
  34. 09Sayım istatistiği ve gürültüNükleer tıpta baskın gürültü Poisson gürültüsüdür; bağıl gürültü 1/√N ile azalır, SNR √N ile artar; bir lezyonun görülmesi CNR'ye bağlıdır ve düşük kontrastlı lezyon için çok daha fazla sayım gerekir.Şekil 9.3 · 2 adım
  35. 09Parsiyel volüm etkisiLezyon çapı 2-3 × FWHM'den küçükse sıcak lezyon olduğundan düşük (spill-out), soğuk lezyon olduğundan yüksek (spill-in) ölçülür; bu kayıp geri kazanım katsayısıyla tanımlanır ve düzeltilebilir.Şekil 9.4 · 2 adım

    Ayrıca: Şekil 27.6

  36. 09SPECT artefaktlarıSPECT, bütün projeksiyonların tutarlı olduğunu varsayar; hasta hareketi kırılma ve çift kontur, sabit bir dedektör kusuru halka, dönme merkezi kayması nokta kaynakta bulanıklık ya da halka yapar.Şekil 9.5 · 3 adım

    Ayrıca: Şekil 9.7, Şekil 27.4

  37. 11Negatif iyon siklotronuSiklotronda yüklü parçacık manyetik alanda dönerken her geçişte RF ile hızlanır ve spiral çizer; negatif iyon siklotronunda karbon folyo H⁻'yi protona çevirerek demeti çıkarır; ürünler proton zengindir (β⁺, EC).Şekil 11.2 · 3 adım
  38. 11Mo-99/Tc-99m jeneratörüTc-99m kolonda yaklaşık 23 saatte en yüksek düzeye ulaşır; elüsyondan sonra yeniden birikir ve geçici dengede Mo-99 ile birlikte azalır.Şekil 11.5 · 5 adım

    Ayrıca: Şekil 11.6

  39. 12ITLC ile radyokimyasal saflıkAseton serbest perteknetatı (öne göç eder), salin kolloidal Tc'yi (orijinde kalır) ölçer; RKS = 100 − serbest TcO₄⁻ − kolloidal Tc ve çoğu kit için en az %90 olmalıdır.Şekil 12.12 · 3 adım

    Ayrıca: Şekil 27.9

  40. 13Tiroidde iyot metabolizması ve ilaçlarPerklorat trapping'i, tiyonamidler organifikasyonu, lityum salınımı bloke eder; organifikasyon bozuksa bağlanmamış iyodür perklorat verilince bezden boşalır.Şekil 13.1 · 3 adım
  41. 13MIBI paratiroid: dual faz ve çıkarmaDual faz tiroid ile adenom arasındaki washout farkına, çıkarma tekniği yalnız tiroidde tutulan ikinci ajana dayanır; ikisinin de kendine özgü yalancı sonuçları vardır.Şekil 13.7 · 2 adım
  42. 14Akım, ekstraksiyon ve tutulumTutulum akım × ekstraksiyondur; ekstraksiyon akımla düştüğü için yüksek akımda tutulum platoya ulaşır ve defekt olduğundan hafif görünür; en doğrusal ilişki O-15 su ve N-13 amonyakta.Şekil 14.1 · 2 adım
  43. 14Polar harita, 17 segment ve SSS/SRS/SDSPolar harita kısa aks dilimlerini merkezde apeks, dışta taban olacak biçimde tek dairede toplar; segment skorlarının stres toplamı (SSS) riski, stres–rest farkı (SDS) iskemi miktarını verir.Şekil 14.4 · 3 adım
  44. 14Tl-201 redistribüsyonu ve reinjeksiyonCanlı iskemik miyokard Tl-201'i kandan almaya devam ettiği için defekt zamanla dolar; 4. saatte sabit görünen defektlerin bir kısmı reinjeksiyon ya da 24 saat geç görüntüyle canlı çıkar.Şekil 14.6 · 2 adım
  45. 15Kemik ajanlarının tutulumu ve dağılımıDifosfonat osteoblastik aktiviteye bağlı kemisorbsiyonla, NaF florapatit oluşturarak tutulur; yumuşak doku zemini temizlenene kadar beklenir (MDP 2-4 saat, NaF 45-60 dk).Şekil 15.1 · 2 adım
  46. 15Üç fazlı kemik sintigrafisiFaz 1-2 hiperemiyi, faz 3 kemik yapımını gösterir; osteomiyelitle selülit faz 3'te ayrılır, 24. saatte oranın artması kemik lezyonunu destekler.Şekil 15.2 · 2 adım
  47. 16Renal ajanların nefrondaki yoluDTPA süzülür (GFR, ~%20), MAG3 salgılanır (ERPF, ~%55), DMSA tübül hücresinde kalır (korteks); ajanın yolu ölçtüğü fonksiyonu belirler.Şekil 16.1 · 3 adım
  48. 16Renogram ve diüretik yanıtRenogramın biçimi ajanın böbrekten geçişini yansıtır; furosemidden sonra T½ 10 dakikanın altındaysa obstrüksiyon yoktur, 20 dakikanın üstündeyse obstrüksiyon düşünülür.Şekil 16.2 · 2 adım

    Ayrıca: Şekil 16.4, Şekil 23.3

  49. 16Plazma örneklemeli GFRKlirens doz / eğri altındaki alandır; eğim-kesişim yöntemi erken dağılım bileşenini kaçırdığı için GFR'yi yüksek bulur ve Brøchner-Mortensen ile düzeltilir.Şekil 16.6 · 2 adım
  50. 17MAA partikülleri ve sağ-sol şantMAA partikülleri boyutlarına uyan prekapiller arteriyolde takılır; sağ-sol şantta akciğeri atlayan partiküller beyin ve böbrekte görülür ve şant oranı sistemik / toplam ile hesaplanır.Şekil 17.1 · 2 adım

    Ayrıca: Şekil 17.9

  51. 17Xe-133 ventilasyon fazlarıHava hapsi tek nefeste azalmış dolum, dengede dolma ve yıkamada geç temizlenme ile tanınır; en önemli faz yıkamadır.Şekil 17.2 · 3 adım
  52. 18Mide boşalması: katı ve sıvıKatı öğün önce antrumda öğütülür (lag), sonra yaklaşık doğrusal boşalır; 4. saatte >%10 kalması gastroparezi, 1. saatte <%30 kalması hızlı boşalmadır.Şekil 18.3 · 2 adım
  53. 18HIDA sintigrafisiSafra kesesi 60. dakikada ve morfinden 30 dakika sonra da görülmüyorsa akut kolesistit; bağırsak 24. saatte de yoksa komplet obstrüksiyon ya da biliyer atrezi; sinkalidle GBEF <%38 diskinezidir.Şekil 18.8 · 4 adım

    Ayrıca: Şekil 18.9

  54. 19Beyin perfüzyon ajanları ve KBBLipofilik HMPAO ve ECD KBB'yi geçip hücrede hidrofil forma dönüşerek hapsolur; redistribüsyon olmadığından görüntü enjeksiyon anındaki perfüzyonu dondurur.Şekil 19.1 · 3 adım
  55. 19İktal SPECT ve SISCOMİktal SPECT enjeksiyon anını dondurur: ilk 20 saniyede yapılan enjeksiyon odağı hiperperfüze gösterir; SISCOM iktal − interiktal farkı MR'a çakıştırarak odağı yerleştirir.Şekil 19.6 · 2 adım

    Ayrıca: Şekil 19.7

  56. 20Deauville skoruDeauville skoru rezidüel tutulumu kan havuzu ve karaciğerle karşılaştırır: 1-3 negatif (CMR), 4-5'te bazal PET'e göre PMR, NMR ya da PMD.Şekil 20.3 · 2 adım
  57. 20Dilüsyon prensibi: RCM ve PVKarışımdan sonra örnekteki yoğunluk hacmi verir; RCM ↑ mutlak, RCM normal + PV ↓ rölatif eritrositozdur.Şekil 20.5 · 2 adım
  58. 21FDG'nin hücrede hapsolmasıFDG glukoz gibi girer ve fosforile edilir ama FDG-6-P ne glikolize girebilir ne de geri çevrilebilir; bu yüzden tutulum hücrenin glukoz kullanımını yansıtır.Şekil 21.1 · 1 adım
  59. 22Lenfatik transport ve sentinel lenf noduSLN, her lenfatik kanalın ilk ulaştığı noddur; partikül küçüldükçe transport hızlanır ama SLN retansiyonu azalır, ideal boyut 10-100 nm'dir.Şekil 22.1 · 2 adım

    Ayrıca: Şekil 22.2

  60. 22Gama prob ve %10 kuralıDar kolimasyon ve yan kalkan probun yönsel hassasiyetini sağlar; en yüksek ex vivo sayımın ≥%10'unu veren her nod SLN kabul edilir.Şekil 22.6 · 3 adım

    Ayrıca: Şekil 22.7

  61. 23EANM pediatrik dozaj kartıPediatrik aktivite = bazal aktivite × ağırlık çarpanı; sonuç en az aktivitenin altına düşerse en az aktivite verilir.Şekil 23.1 · 2 adım
  62. 24Ga-67 tutulum mekanizmalarıGa-67 transferrinle taşınır; odakta geçirgenlik artışı, laktoferrin, siderofor ve lökosit tutulumuyla birikir, tümörde transferrin reseptörü döngüsüyle hücreye alınır.Şekil 24.1 · 3 adım
  63. 24İşaretli lökosit sintigrafisiİşaretli lökositte enfeksiyon geç görüntüde artan tutulumla, kemik iliğinden ise kolloidle uyumsuzlukla ayrılır.Şekil 24.3 · 4 adım

    Ayrıca: Şekil 24.5, Şekil 24.6

  64. 25DakriyosintigrafiDakriyosintigrafi drenajı fizyolojik olarak gösterir: tıkanıklıkta proksimalde birikim, fonksiyonel epiforada tıkanıklıksız gecikme.Şekil 25.1 · 2 adım

    Ayrıca: Şekil 25.2

  65. 25Tükürük bezi sintigrafisi ve asidik uyarıAsidik uyarıdan sonra hızlı washout normaldir; taşta tutulum korunur ama washout olmaz, Sjögren ve RAI hasarında tutulum azalır.Şekil 25.3 · 2 adım
  66. 26Lu-177 DOTATATE: hedefleme ve böbrek korumasıLu-177 DOTATATE SSTR2'ye bağlanıp hücre içine alınır ve lizozomda kalır; β⁻ onlarca hücre çapı ilerleyerek komşuları da ışınlar; lizin-arjinin megalin aracılı geri emilimi azaltarak böbreği korur.Şekil 26.6 · 3 adım
  67. 26Y-90 radyoembolizasyon ve MAA şantıY-90 mikrosferler arteriyel beslenen tümörde takılıp yerinde ışınlar; MAA ile ölçülen akciğer şantı dozu belirler (>%20 kontrendike).Şekil 26.11 · 2 adım

    Ayrıca: Şekil 26.12

  68. 27Gama kamera kalite kontrolüGünlük enerji piki ve uniformite, haftalık bar fantom testi kameranın doğru, homojen ve doğrusal görüntü vermesini güvenceye alır.Şekil 27.1 · 3 adım

    Ayrıca: Şekil 27.2, Şekil 27.3

  69. 28Teranostikte hasta seçimiRadyoligand tedavisi ancak görüntülemede hedefi yeterince gösteren lezyonları tedavi eder; hedefi göstermeyen (diskordant) tek bir lezyon bile hastanın sonucunu belirleyebilir.Şekil 28.3 · 2 adım
  70. 28Total vücut PETTotal vücut PET'in ~40 kat hassasiyeti hem tüm vücudun aynı anda görülmesinden hem eğik foton çiftlerinin yakalanmasından gelir ve dozu, süreyi ya da kaliteyi iyileştirmek için harcanabilir.Şekil 28.7 · 2 adım
  71. 29Tanısal test performansıSensitivite, spesifisite ve olabilirlik oranları testin özelliğidir; bir sonucun hasta için ne anlama geldiği ise test öncesi olasılığa (prevalansa) ve seçilen eşiğe bağlıdır.Şekil 29.1 · 3 adım

    Ayrıca: Şekil 29.2, Şekil 29.3

  72. 29Güç, güven aralığı ve forest plotAnlamlı bir sonuç bulmak için yeterli güç gerekir; güç ve güven aralığının darlığı örneklem büyüklüğüne bağlıdır, meta-analiz ise çalışmaları kesinliklerine göre ağırlıklandırarak birleştirir.Şekil 29.6 · 3 adım

    Ayrıca: Şekil 29.7

  73. 29Kappa ve Bland-AltmanUyum yüzdesi ve korelasyon uyumu abartabilir: kategorik okumada kappa şansı, sürekli ölçümde Bland-Altman sistematik ve orantısal farkı hesaba katar.Şekil 29.9 · 2 adım